یه دسته کارت رنگی وسط میزه و نوبت توئه. روی آخرین کارت، عدد ۵ قرمز دیده میشه. توی دستت هم ۸ قرمز داری، هم ۵ آبی. کدوم رو میتونی بذاری؟ هر دو رو؛ یکی با رنگ جور درمیاد و اون یکی با عدد.
اونو از همین انتخاب‌های ساده شروع میشه، اما وقتی کارت تغییر جهت یا جریمه وسط میاد، ورق بازی برمیگرده. توی این مطلب اول بازی رو راه میندازیم، بعد یه دست کامل رو با هم بازی میکنیم تا ببینیم هر کارت چطور نوبت بعدی رو عوض میکنه.
اگه قبلاً هفت خبیث بازی کردی، جور کردن رنگ و عدد کارت‌ها برات آشناست. اونو کارت‌های مخصوص خودش رو داره و بعضی از قوانینش هم فرق میکنن؛ اینجا از اول با هم یادش میگیریم.
این آموزش بر اساس دفترچهٔ اونو کلاسیک ۱۰۸ کارتی متل نوشته شده. بعضی بسته‌ها کارت‌های اضافه یا قوانین متفاوت دارن؛ اگه نسخهٔ شما فرق داره، دفترچهٔ همون جعبه رو هم ببینید.
برای شروع بازی چی لازم داریم؟
یه دسته کارت اونو و ۲ تا ۱۰ نفر بازیکن. کارت‌ها رو بُر بزنید و به هر نفر ۷ کارت بدید. هرکس کارت‌های خودش رو ببینه، ولی به بقیه نشون نده.
بقیهٔ کارت‌ها رو پشت‌ورو وسط میز بذارید؛ این دسته رو برای برداشتن کارت نگه دارید. کارت بالایی رو برگردونید و کنارش بذارید تا دستهٔ بازی شروع بشه. برای دست اول، بهتره کارت رو شده عددی باشه؛ اگه کارت ویژه بود، پایین‌تر قانون شروع با اون رو میگیم.
نفر سمت چپ کسی که کارت‌ها رو پخش کرده شروع میکنه و بازی اول به همون سمت پیش میره. هدف هر دست اینه که زودتر از بقیه کارت‌هات رو تموم کنی.
توی نوبتم چه کارتی میتونم بذارم؟
به کارت روی دستهٔ بازی نگاه کن. میتونی کارتی بذاری که رنگ، عدد یا علامتش با اون کارت یکی باشه. کارت تغییر رنگ هم انتخاب دیگه‌ایه؛ کارت چهار تا قانون مخصوص خودش رو داره که کمی جلوتر میرسیم بهش.
مثلاً روی ۵ قرمز، هم ۸ قرمز مجازه و هم ۵ آبی. اگه کارت بالایی «رد کردن قرمز» باشه، میتونی کارت قرمز دیگه یا «رد کردن» با هر رنگی بذاری.
اگه کارت مناسب نداری، یک کارت از دستهٔ برداشت بردار. اگه همون کارت به بازی میخوره، میتونی همون موقع بذاریش؛ وگرنه نگهش دار و نوبت رو به نفر بعد بده. حتی اگه کارت مناسب هم داشته باشی، میتونی به جای بازی کردن از دستت، یک کارت برداری؛ در این حالت فقط همون کارت تازه رو میتونی در همون نوبت بازی کنی.
کارت‌های ویژه چه کار میکنن؟
کارت‌های رنگی ویژه هم با رنگ یا علامت مشابه روی کارت وسط جور میشن:
- دو تا بردار: نفر بعد دو کارت برمیداره و نوبتش رو از دست میده.
- رد کردن: نفر بعد نوبتش رو از دست میده.
- تغییر جهت: مسیر بازی برعکس میشه؛ اگه نوبت‌ها به سمت چپ میرفتن، حالا به سمت راست میرن.
- تغییر رنگ: روی هر کارت قابل بازیه و خودت رنگ ادامهٔ بازی رو انتخاب میکنی؛ حتی میتونی رنگ فعلی رو نگه داری.
- تغییر رنگ و چهار تا بردار: رنگ بعدی رو انتخاب میکنی؛ نفر بعد چهار کارت برمیداره و نوبتش رو از دست میده. اما فقط وقتی میتونی این کارت رو بذاری که هیچ کارتی هم‌رنگِ رنگ فعلی در دستت نداشته باشی. داشتن کارت هم‌عدد یا هم‌علامت با رنگ دیگه مانع بازی کردن این کارت نیست.
اگه به کارت چهار تا شک کنیم چی؟
فقط کسی که قرار بوده چهار کارت برداره میتونه اعتراض کنه. بازیکنی که کارت رو گذاشته، دستش رو به همون نفر نشون میده. اگه کارت هم‌رنگ داشته، خودش چهار کارت برمیداره؛ ولی اگه درست بازی کرده باشه، معترض به جای چهار تا شش کارت برمیداره. اگه اعتراض نکنی، چهار کارت رو برمیداری و نوبتت میگذره.
توی این نسخهٔ رسمی، با گذاشتن «دو تا بردار»، نفر بعد کارت‌ها رو برمیداره و نوبتش رد میشه. بعضی جمع‌ها توافق میکنن جریمه رو با کارت مشابه به نفر بعد منتقل کنن؛ این قانونیه که خود جمع تعیین میکنه و جزو قوانین پایه‌ای این آموزش نیست.
یه دست کامل بازی کنیم
سارا، مینا و علی دور میز نشستن. ترتیب اولیه سارا، بعد مینا و بعد علیه. اولین کارت روی میز ۶ قرمزه. برای اینکه مسیر هر کارت رو ببینیم، دست‌ها رو باز مینویسیم؛ موقع بازی واقعی کسی دست بقیه رو نمیبینه.
- سارا: ۵ قرمز، ۷ سبز، ۲ قرمز، رد کردن آبی، ۳ سبز، تغییر جهت سبز، ۴ سبز.
- مینا: ۵ آبی، ۹ سبز، ۲ زرد، رد کردن سبز، ۶ سبز، ۹ زرد، ۹ قرمز.
- علی: ۵ سبز، ۹ قرمز، ۲ آبی، ۳ آبی، ۴ سبز، ۸ قرمز، ۸ زرد.
۱. سارا ۵ قرمز میذاره. رنگش با ۶ قرمز وسط یکیه. حالا سارا شش کارت داره.
۲. مینا ۵ آبی میذاره. رنگ عوض میشه، اما عدد ۵ یکیه. مینا هم شش کارت داره.
۳. علی ۵ سبز میذاره. این بار هم عدد یکیه و رنگ بازی سبز میشه.
۴. سارا ۷ سبز میذاره و بعد مینا ۹ سبز. هر دو کارت با رنگ کارت قبلی جور درمیاد.
۵. علی ۹ قرمز میذاره. عدد رو نگه میداره و رنگ رو قرمز میکنه. سارا هم ۲ قرمز رو روش میذاره.
۶. مینا ۲ زرد میذاره و علی با ۲ آبی جواب میده. حالا نوبت ساراست و کارت وسط ۲ آبیه.
۷. سارا کارت رد کردن آبی رو میذاره. مینا که نفر بعدیه این نوبت رو بازی نمیکنه؛ پس نوبت به علی میرسه. سارا حالا سه کارت داره.
۸. علی ۳ آبی میذاره. سارا روی اون ۳ سبز رو بازی میکنه؛ عدد یکیه و رنگ دوباره سبز میشه.
۹. مینا رد کردن سبز رو میذاره. این بار علی نوبتش رو از دست میده و بازی به سارا میرسه.
۱۰. سارا تغییر جهت سبز رو میذاره و میگه «اونو!» حالا فقط یه کارت توی دستشه. جهت بازی عوض شده، پس به جای مینا، نوبت به علی میرسه.
۱۱. علی ۴ سبز میذاره و بعد از اون مینا ۶ سبز. سارا هم آخرین کارتش، ۴ سبز، رو میذاره و دست تموم میشه.
سارا هر هفت کارتش رو بازی کرد. مینا دو کارت ۹ و علی دو کارت ۸ توی دستشون دارن. اگه بخواید امتیاز بشمارید، سارا از کارت‌های باقی‌موندهٔ بقیه ۳۴ امتیاز میگیره: ۱۸ امتیاز از مینا و ۱۶ امتیاز از علی.
کی باید بگیم «اونو»؟
وقتی کارت یکی‌مونده‌به‌آخرت رو میذاری و فقط یک کارت توی دستت میمونه، باید بگی «اونو». اگه یادت بره و یکی قبل از شروع نوبت نفر بعد متوجه بشه، دو کارت برمیداری. گفتن اونو به معنی برنده شدن نیست؛ هنوز باید آخرین کارتت رو در یک نوبت مجاز بازی کنی.
دست تموم شد؛ بازی هم تمومه؟
در قانون امتیازی دفترچه، کسی که اول کارت‌هاش رو تموم کرده، امتیاز کارت‌های باقی‌موندهٔ بقیه رو میگیره. کارت عددی به اندازهٔ عددش امتیاز داره؛ «دو تا»، «رد کردن» و «تغییر جهت» هرکدوم ۲۰ امتیاز، و دو نوع کارت تغییر رنگ هرکدوم ۵۰ امتیاز دارن. دست‌ها رو دوباره شروع میکنید تا یکی به ۵۰۰ امتیاز برسه و برندهٔ کل بازی بشه.
اگه برای یه دورهمی کوتاه فقط میخواید یک دست بازی کنید، میتونید از اول توافق کنید برندهٔ همون دست برندهٔ بازی باشه؛ این انتخاب جمع شماست.
اگه کارت آخر «دو تا» یا «چهار تا» باشه، نفر بعد همچنان جریمه رو برمیداره و کارت‌های جریمه هم در امتیازشماری حساب میشن. اگه دستهٔ برداشت قبل از تمام شدن دست خالی شد، کارت رویی رو نگه دارید و بقیهٔ کارت‌های دستهٔ بازی رو دوباره بُر بزنید تا دستهٔ برداشت تازه بسازید.
اگه کارت اول ویژه بود چی؟
برای شروع، اثر کارت ویژه روی اولین نفر اعمال میشه: با «دو تا» یا «رد کردن»، نفر سمت چپ پخش‌کننده نوبتش رو از دست میده؛ در حالت «دو تا»، دو کارت هم برمیداره. با «تغییر جهت»، خود پخش‌کننده شروع میکنه و جهت از اول برعکس میشه. با کارت تغییر رنگ، نفر سمت چپ پخش‌کننده رنگ رو انتخاب میکنه و بازی رو شروع میکنه. کارت «چهار تا» رو به دسته برگردونید و کارت دیگه‌ای رو کنید.
اگه دنبال بازی دیگه‌ای برای جمع هستید، جاست وان رو هم با یه دور نمونه یاد بگیرید؛ اونجا همه برای حدس زدن یک کلمه هم‌تیمی میشن.